Wie zijn woning wil verduurzamen, hoeft niet altijd direct voor de meest ingrijpende oplossing te kiezen. Tussen blijven verwarmen zoals u gewend bent en volledig van het gas af gaan, zit namelijk nog een interessante tussenweg. Met een hybride verwarmingssysteem kunt u een groot deel van de verwarming verduurzamen, terwijl de bestaande cv-ketel beschikbaar blijft wanneer dat nodig is.
Voor veel woningen maakt juist die combinatie de overstap naar duurzamer verwarmen een stuk toegankelijker. U hoeft niet meteen afscheid te nemen van een vertrouwde installatie en kunt tegelijkertijd het gasverbruik voor verwarming flink terugbrengen. Maar hoe werkt zo’n systeem eigenlijk en waar moet u vooraf rekening mee houden?
Twee warmtebronnen die samenwerken
Het principe van hybride verwarmen is relatief eenvoudig. Een warmtepomp haalt energie uit de buitenlucht en gebruikt deze om het water voor de verwarming op temperatuur te brengen. De cv-ketel blijft daarnaast onderdeel van het systeem.
In de praktijk betekent dit dat de warmtepomp een groot deel van het jaar de ruimteverwarming voor zijn rekening kan nemen. Wanneer er veel warmte nodig is, bijvoorbeeld tijdens koude winterdagen, kan de cv-ketel bijspringen. Ook het warme tapwater voor bijvoorbeeld de douche wordt bij veel hybride systemen door de ketel verzorgd.
Een hybride warmtepomp kan daardoor interessant zijn voor huishoudens die hun gasverbruik willen verminderen, maar voor wie volledig elektrisch verwarmen nog een te grote stap is.
Het grote voordeel van deze aanpak is dat de twee warmtebronnen elkaar aanvullen. U profiteert van elektrisch verwarmen wanneer dat efficiënt kan, terwijl er extra verwarmingscapaciteit beschikbaar blijft wanneer de woning daarom vraagt.
Niet iedere woning hoeft eerst volledig verbouwd te worden
Bij warmtepompen denken veel mensen direct aan vloerverwarming, zeer dikke isolatie en een complete renovatie. Dat beeld klopt niet altijd.
Voor een hybride systeem hoeft een woning niet per definitie aan dezelfde voorwaarden te voldoen als voor volledig elektrisch verwarmen. Wel speelt isolatie een belangrijke rol. Hoe minder warmte een woning verliest, hoe makkelijker het systeem de gewenste binnentemperatuur kan bereiken en vasthouden.
Denk daarbij aan dak-, vloer- en muurisolatie, maar ook aan goed glas en het beperken van ongewenste tocht. Een redelijk geïsoleerde woning biedt vaak een veel beter uitgangspunt dan een huis waarin warmte op allerlei plekken direct naar buiten verdwijnt.
Dat betekent overigens niet dat u eerst alle mogelijke isolatiemaatregelen moet uitvoeren. Het is slimmer om naar de woning als geheel te kijken. Welke maatregelen zijn al getroffen? Hoe wordt het huis nu verwarmd? Welke radiatoren zijn aanwezig? En hoeveel warmte is er op koude dagen nodig? Op basis daarvan is beter te bepalen welke oplossing bij de woning past.
Uw radiatoren spelen ook een rol
Een warmtepomp werkt anders dan een traditionele cv-ketel. Waar een ketel verwarmingswater snel tot een relatief hoge temperatuur kan verwarmen, werkt een warmtepomp doorgaans efficiënter met lagere temperaturen.
Daarom is het interessant om te kijken of de bestaande radiatoren voldoende warmte kunnen afgeven wanneer het verwarmingswater minder heet is. Grote radiatoren en vloerverwarming zijn daar vaak geschikter voor dan kleine radiatoren met weinig afgiftevermogen.
Een eenvoudige manier om alvast inzicht te krijgen, is door tijdens het stookseizoen te experimenteren met een lagere aanvoertemperatuur van de cv-installatie. Blijft de woning comfortabel warm, dan zegt dat iets over de mogelijkheden voor verwarmen op een lagere temperatuur.
Laat instellingen echter altijd aansluiten op de installatie en uw woning. Wat bij het ene huis goed werkt, hoeft bij een andere woning niet dezelfde resultaten te geven.
Kijk verder dan alleen het apparaat
De keuze voor duurzamer verwarmen draait niet alleen om welk toestel aan de muur komt te hangen. Ook de plaats van de binnen- en buitenunit, beschikbare ruimte en de bestaande verwarmingsinstallatie spelen mee.
De buitenunit moet bijvoorbeeld op een geschikte plek kunnen staan of hangen. Daarbij zijn bereikbaarheid, luchtstroming en geluid belangrijke aandachtspunten. De binnenunit wordt vaak in de buurt van de cv-ketel geplaatst, maar ook daar moet voldoende ruimte beschikbaar zijn.
Het is daarom verstandig om vooraf naar de technische situatie van de complete woning te laten kijken. Daarmee voorkomt u dat u een systeem kiest dat op papier aantrekkelijk lijkt, maar in de praktijk niet goed aansluit op het huis.
Ander energieverbruik vraagt om een andere blik
Wie hybride gaat verwarmen, verschuift een deel van het energieverbruik van gas naar elektriciteit. De gasmeter zal daardoor minder snel oplopen, terwijl het stroomverbruik stijgt.
Dat is logisch. De warmtepomp gebruikt immers elektriciteit om warmte uit de buitenlucht naar de woning te verplaatsen. Kijk bij het vergelijken van verbruik daarom niet uitsluitend naar het hogere aantal kilowatturen elektriciteit. Het gaat om het totale energiegebruik en de kosten daarvan.
Ook uw eigen gedrag blijft belangrijk. Een woning iedere avond volledig laten afkoelen en ‘s ochtends zo snel mogelijk opnieuw opwarmen past bijvoorbeeld minder goed bij een systeem dat juist efficiënt langere tijd op een lagere temperatuur verwarmt.
Rustiger en gelijkmatiger verwarmen kan daarom beter aansluiten bij de manier waarop een warmtepomp functioneert.
Na de installatie begint het dagelijkse gebruik
Een duurzame installatie wordt pas echt interessant wanneer deze jarenlang goed blijft functioneren. Daar hoort ook periodieke controle bij.
Tijdens warmtepomp onderhoud kunnen onder andere filters en de buitenunit worden gereinigd en belangrijke onderdelen van het systeem worden gecontroleerd. Bij een hybride installatie is daarnaast ook de cv-ketel nog steeds onderdeel van de verwarming en verdient die dus aandacht.
Regelmatig onderhoud helpt om vervuiling, slijtage of afwijkingen tijdig op te merken. Dat verkleint de kans dat een probleem pas duidelijk wordt wanneer de verwarming op een koude dag ineens niet goed meer werkt.
Ook tussen onderhoudsmomenten door kunt u zelf opletten. Is de buitenunit vrij van bladeren en andere vervuiling? Hoort u ineens andere geluiden? Wordt het huis minder makkelijk warm dan voorheen? Kleine veranderingen kunnen een reden zijn om de installatie te laten controleren.
Begin bij uw woning, niet bij een standaardoplossing
Duurzamer verwarmen is geen kwestie van simpelweg één apparaat vervangen door een ander. Het rendement en comfort worden bepaald door de combinatie van woning, isolatie, warmteafgifte, instellingen en gebruik.
Juist daarom kan hybride verwarmen een praktische stap zijn. U hoeft niet direct uw volledige verwarmingssysteem om te bouwen, maar kunt wel een aanzienlijk deel van de ruimteverwarming elektrificeren.
Wie de mogelijkheden onderzoekt, doet er goed aan eerst naar de eigen woning te kijken. Breng de isolatie in kaart, controleer het bestaande verwarmingssysteem en bedenk welke verduurzamingsmaatregelen de komende jaren nog op de planning staan. Zo ontstaat er geen losse investering, maar een logische stap binnen een woning die steeds energiezuiniger wordt.
