Bij mij in de gang staan halverwege september nog steeds de sandalen. Niet omdat ik ze draag, maar omdat opruimen voelt als toegeven. Ondertussen is het elf graden, waait het uit het zuidwesten en fiets ik voor de derde ochtend op rij met natte sokken naar mijn werk.
Er zit een gat tussen de zomer en het echte laarzenseizoen. Zes weken waarin de ochtend en de avond niet op elkaar lijken, en waarin de meeste mensen twee kanten op vallen. Ze blijven te lang doorlopen op canvas dat bij de eerste bui een spons wordt. Of ze halen in september al hun goede laarzen tevoorschijn, waar ze in oktober spijt van krijgen als het zout en het gruis van de straat eraan gaan zitten.
We kleden ons alsof september nog augustus is
Toen ik het opzocht bleek het in Nederland helemaal niet vaker te regenen dan vroeger. Volgens het KNMI valt er gemiddeld op 192 dagen per jaar meetbare neerslag, en dat aantal is de afgelopen zestig jaar niet veranderd. Wel valt er per bui meer water in kortere tijd.
Dat verklaart precies waar het misgaat in de overgangsmaand. Niet het aantal natte dagen verrast je, maar de intensiteit ervan. Je loopt de deur uit bij droog weer, staat twintig minuten later in een hoosbui, en je schoenen zijn de rest van de dag klam. Wie in september nog op zomerschoeisel loopt, wordt niet vaker nat dan zijn vader vroeger, alleen harder.
Waarom leer deze weken wint
Mesh en canvas drogen langzaam en verliezen hun vorm zodra ze een keer doorweekt zijn geweest. Leer doet het omgekeerde. Een bui glijdt er grotendeels vanaf, het droogt in de vorm van je voet, en na een jaar ziet het er beter uit dan toen je het kocht.
Zelf loop ik sinds vorig najaar op een paar leren sneakers voor dames van KEEN, een model met een dikke crèmekleurige zool en een leren neus. Het is geen wandelschoen en het ziet er ook niet zo uit, maar de zool heeft genoeg grip om op natte kinderkopjes niet te schuiven. Dat is precies het soort schoen waar deze weken om vragen. Eén paar dat de hele overgang uitzit.
Let bij leer wel op de afwerking. Een gladde nappa neemt minder water op dan suède, maar suède dat je één keer impregneert houdt het verrassend lang vol. Wat je vooral wil vermijden is een combinatie van leer en textiel op de plek waar je voet buigt, want daar komt het water als eerste binnen.
Drie paar, en je bent er
Een najaarsgarderobe hoeft niet groot te zijn. Bij ons in de gang staan er drie, en dat blijkt genoeg voor alles van half september tot december.
De leren sneaker doet het werk op verreweg de meeste dagen. Daarnaast staat er een hoge rubberlaars voor de dagen dat het echt doorregent, het soort dat Hunter al sinds jaar en dag maakt en dat je zonder nadenken aantrekt als je de hond uitlaat of naar de markt fietst. En dan nog een paar loafers, voor de droge dagen en voor kantoor. Bij Lazamani zie je ze dit najaar in zwart leer met gouden studs op de wreef, op een hak die laag genoeg is om er een hele dag op te staan.
Wat je aan die drie hebt is dat ze elkaar niet overlappen. Elk paar heeft zijn eigen weertype, en daardoor slijten ze alle drie langzamer dan wanneer je één paar door het hele seizoen sleept.
Een loafer is geen regenschoen en moet dat ook niet proberen te zijn. Met een dikke wollen sok eronder rek je hem wel moeiteloos op tot in november.
De sok doet meer werk dan de schoen
Hier gaat bijna iedereen de mist in, ikzelf jarenlang ook. Je kunt de beste schoen van de kast aantrekken en alsnog met koude, klamme voeten op kantoor aankomen, simpelweg omdat er een katoenen sok in zit. Katoen neemt vocht op en houdt het vast tegen je huid.
Merinowol doet dat niet. Het voert vocht af, blijft warm als het nat wordt en gaat dagen mee zonder te gaan ruiken. Sockwell heeft daar een hele lijn in, van dunne modellen voor onder een sneaker tot dikkere wandelsokken, en het verschil op een regenachtige fietsdag is groter dan het verschil tussen twee paar schoenen. Koude voeten zijn trouwens niet het enige signaal dat je onderbenen afgeven, want zware kuiten aan het eind van de dag vertellen hun eigen verhaal.
Ergens in november ruim ik die sandalen alsnog op. Wat ik dit jaar anders doe, is de leren sneakers niet meteen achter de laarzen wegzetten. Ze blijken namelijk ook in februari nog prima te werken, op de dagen dat het droog is en je even geen zin hebt in zwaar schoeisel.
