Koningin Máxima draagt sinds gisteren een nieuwe rang. Op vrijdag 13 november werd ze op de binnenplaats van de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda beëdigd als reserveofficier, en daarmee is ze bevorderd tot luitenant-kolonel van de generale staf van de Koninklijke Landmacht. Koning Willem-Alexander en prinses Amalia keken toe, meldt NU.nl. Maar wat betekent die rang eigenlijk, waarom krijgt een koningin die net een jaar in opleiding is meteen zo’n hoge titel, en wat gaat ze nu doen?
Zo ging de ceremonie in Breda
Máxima stond niet alleen. Samen met 23 andere reserveofficieren legde ze de eed af bij de Commandant Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Jan Swillens. Volgens Shownieuws speelde er een militaire fanfare, inspecteerde de koning de troepen en scheen er een fris najaarszonnetje, met later een kort buitje.
In zijn toespraak zei Swillens dat Defensie door de spanningen in de wereld meer mensen nodig heeft. Hij noemde de koningin daarbij met name en prees haar stap. Daarna zwoer Máxima, met twee vingers in de lucht, trouw aan de koning, gehoorzaamheid aan de wetten en onderwerping aan de krijgstucht. Na het Wilhelmus feliciteerden haar medereservisten haar. Bij de poort poseerde ze met de koning en Amalia voor de pers, en Amalia gaf haar moeder een kus.
Wat een luitenant-kolonel is
Luitenant-kolonel is een flinke rang. Het is een hoofdofficier, direct onder de kolonel en boven de majoor. Binnen de NAVO valt de rang onder de code OF-4, en bij de marine heet dezelfde rang kapitein-luitenant-ter-zee. Als aanspreekvorm geldt overste, staat op Wikipedia.
Máxima wordt niet ingedeeld bij een specifiek wapen, regiment of korps. Daarom draagt ze het embleem van de generale staf: een leeuw op een ponceaurode achtergrond, schreef Defensie eerder dit jaar. Ze is geplaatst bij het Militaire Huis van de Koning, waar ook de koning en Amalia lid van zijn, en krijgt als stafofficier een brede rol binnen de Landmacht.
Waarom meteen zo’n hoge rang?
Dat ze als luitenant-kolonel instroomt, leverde eerder dit jaar kritiek op. Ze begon op 4 februari immers als soldaat. Toch is het minder bijzonder dan het lijkt. Volgens MAX Vandaag kent de Landmacht twee soorten reservisten. De ene groep wordt opgeleid als soldaat, bijvoorbeeld voor bewaking. De andere groep wordt gevraagd om specifieke kennis, denk aan chirurgen voor de medische dienst of IT-specialisten voor digitale veiligheid. Zulke specialisten werken parttime voor Defensie naast hun gewone baan en krijgen vaak direct de rang van luitenant-kolonel, soms zelfs kolonel. Ook oud-staatssecretarissen Jack de Vries en Christophe van der Maat werden zo luitenant-kolonel.
Máxima’s expertise ligt volgens MAX Vandaag bij microkrediet, financiële inclusie en financiële gezondheid, onderwerpen waar ze jarenlang voor de Verenigde Naties aan werkte. De rang zegt dus vooral iets over wat ze meebrengt, niet over hoe lang ze in het leger zit. Dat vind ik een eerlijke uitleg, en eentje die in de discussie van eerder dit jaar vaak ontbrak.
Een jaar van opleiding
Haar opleiding duurde bijna het hele jaar. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst meldde ze zich aan “omdat onze veiligheid niet meer vanzelfsprekend is”, schreef Omroep Brabant. Er speelde ook een praktische kant mee. Bij de Landmacht kun je tot en met je 55ste als reservist worden aangesteld, meldt RTL Boulevard, en Máxima is nu 55.
De opleiding had theoretische en praktische onderdelen, waaronder militaire basisvaardigheden. Bij de start in Breda zwom, klom en schoot ze tijdens een training mentale vaardigheden. Eind mei kreeg ze op de Trip van Zoudtlandtkazerne in Breda haar baret, na een nacht op bivak in de omgeving van Hilversum, schreef NU.nl toen. Op woensdag 11 november rondde ze de laatste onderdelen af.
Wat doet een reservist?
Reservisten ondersteunen de gewone krijgsmacht en kunnen worden opgeroepen voor militaire dienst. Het is vrijwillig, maar niet vrijblijvend: reservisten doen mee aan oefeningen en theoriedagen en houden hun basisvaardigheden bij, legt RTL Boulevard uit. Concrete taken voor Máxima zijn niet bekendgemaakt.
Ze is ook niet de enige in de familie met een uniform. De koning diende bij de marine, landmacht en luchtmacht, en Amalia rondde in januari de Algemene Militaire Opleiding af bij Defensity College, waarna ze korporaal werd. Zij is inmiddels zelf reservist. Dat Amalia er vrijdag bij was, maakte het plaatje compleet. Eerder dit jaar zag je Máxima nog in een heel andere setting, toen ze met Alexia het ADE bezocht. Het zegt wel iets over haar agenda: de ene week een dancefestival, de andere week een eed op de KMA.
