Tineke Schouten is geboren op 12 juni 1954 in Utrecht en is daarmee 72 jaar, zo staat op haar Wikipedia-pagina. Ze staat dit seizoen gewoon weer in de theaters, met Femme Vitaal, haar achtentwintigste avondvullende voorstelling. Aan stoppen denkt ze niet, en wie de tourlijst op haar eigen site bekijkt, ziet dat dat geen loze uitspraak is.
Van assistente naar eigen theaterprogramma
Ze heet voluit Catharina Agatha Maria Schouten en stond al op haar achttiende op het podium, bij het cabaretgezelschap Muzeval van Hennie Oliemuller. Tussen 1974 en 1979 werkte ze als assistente van cabaretier Herman Berkien, en daar leerde ze het vak waar ze later beroemd mee werd. Het liedje Lenie uit de Takkestraat haalde de top tien en bezorgde haar in één klap een landelijk publiek.
In 1980 kwam haar eerste eigen programma, Tien met een gniffel. Daarna volgden er tientallen, met titels die bijna allemaal een woordgrap bevatten. Tiepies Tien liep van 1984 tot 1986, Lach Vegas van 1996 tot 1997, Posi-Tien van 2007 tot 2010 en De Schouten schoenen aan van 2023 tot 2025. Ruim veertig jaar achter elkaar in de theaters, dat lukt in Nederland maar een handjevol mensen.
De typetjes waar iedereen haar van kent
Schouten wordt niet voor niets de koningin van de typetjes genoemd. Lenie uit de Takkestraat is de bekendste, maar Bep Lachebek, meneer Eddy en Andrea Riool zitten er allemaal zo diep in dat het publiek de stem herkent voordat het personage in beeld is.
Wat ik er zelf het knapste aan vind, is dat die typetjes niet gedateerd raken. Cabaret uit de jaren tachtig kijkt vaak ongemakkelijk terug, omdat de grap leunde op iets wat we nu niet meer grappig vinden. Bij haar zit de lach in de overdrijving van een houding, en die houdingen zijn er nog steeds. Wie dat wil vergelijken met wat er nu wordt gemaakt, kan terecht in ons overzicht van de leukste shows van Nederlandse cabaretiers op Netflix.
Ook in cijfers is die reeks bijzonder, want ze kwam aan meer dan zevenentwintig avondvullende programma’s en daar zitten vrijwel geen pauzejaren tussen. Ze schrijft, speelt en zingt zelf, staat met een vaste band op het podium en wisselt een sketch af met een lied zonder dat het publiek het gevoel krijgt dat er een blokje wordt afgewerkt. Dat ritme is haar handelsmerk geworden en het verklaart waarom haar zalen ook zonder een nieuwe televisiehit vol blijven lopen.
Op televisie en in de bioscoop
Buiten het theater dook ze regelmatig op in programma’s waar haar timing goed tot zijn recht komt. Ze deed mee aan The Masked Singer in 2019, was te zien in Scrooge Live in 2022 en speelde in 2023 mee in LOL, Last One Laughing. In de bioscoop was ze onder meer te zien in Bon Bini Holland 3 uit 2022 en in De Grote Sinterklaasfilm uit 2025.
De prijzen die ze kreeg
De waardering van het vak kwam er in de loop der jaren ook. Ze kreeg de Johan Kaartprijs, in 2014 de Cabaret Oeuvreprijs en in 2022 de Oeuvreprijs van de VSCD, de vereniging van schouwburg- en concertgebouwdirecties. In 2005 werd ze benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Wat Femme Vitaal is
Femme Vitaal is haar achtentwintigste tour en draait om de vraag hoe je energiek blijft als de jaren zich opstapelen. Ze speelt het met haar vaste band, met nieuwe liedjes en met de typetjes waar het publiek voor komt. De voorstelling trekt dit jaar langs de grote schouwburgen, van Maastricht tot Hoogeveen, en op haar site staat welke data nog open zijn.
Dat ze op haar tweeënzeventigste nog een hele tour aandurft zegt vooral iets over hoe dit werk bij haar zit. Een cabaretier van dit formaat kan ook prima een keer per jaar een tv-special doen en verder van de opbrengst van vier decennia leven. Zij kiest voor een volle speellijst en avond na avond een andere kleedkamer, en dat is een keuze die je in de zaal meteen terughoort.
