Haar naam stond vijftig jaar geleden wekenlang in de Britse kranten en verdween daarna vrijwel volledig. Deze week is Davina Sheffield ineens weer overal, omdat bekend werd dat ze op 2 september is overleden, 75 jaar oud. Voor wie die naam niets zegt: zij was in 1976 de vrouw van wie half Engeland aannam dat ze de volgende koningin zou worden. Een sober portret op basis van wat er werkelijk over haar vaststaat.
Wie ze was voordat de kranten haar vonden
Davina Mary Sheffield werd geboren op 1 maart 1951. Ze deed in haar tienerjaren het seizoen als debutante, het Britse circuit van bals en feesten waarmee meisjes uit die kringen destijds werden geïntroduceerd, en werkte begin twintig in een kledingwinkel. Ze reed uitstekend paard, iets wat later een rol zou spelen in hoe vaak ze gefotografeerd werd: paardensportevenementen waren precies de plekken waar de fotografen stonden.
Dat klinkt als een standaardleven in die kringen, en tot op zekere hoogte was het dat ook. Wat haar eruit haalde, gebeurde eind 1974, en het had niets met de Britse pers te maken.
Saigon, eind 1974
In die maanden reisde Sheffield naar Saigon, in wat toen Zuid-Vietnam heette, om vrijwilligerswerk te doen in een weeshuis voor jongens. De oorlog liep op zijn eind. Een paar weken na haar aankomst moest ze vertrekken door de opmars van de Vietcong. In het overlijdensbericht dat The Telegraph deze week publiceerde staat dat ze zich onder die omstandigheden waardig gedroeg, en het is opvallend hoe consequent dat detail in alle terugblikken terugkomt.
Ik vind het eerlijk gezegd het enige stukje van dit hele verhaal dat werkelijk iets over haar zegt. Al het andere dat er over haar geschreven is, gaat uiteindelijk over iemand anders.
De jaren waarin ze bekend werd
Sheffield ontmoette de toenmalige prins Charles in 1974, op een etentje van Lady Jane Wellesley. Hij nodigde haar uit op Balmoral, waar ze volgens de verhalen moeiteloos door de ongeschreven test van dat huis kwam door ‘s ochtends op tijd op te staan. Daarna werd ze regelmatig met hem gefotografeerd: bij ruitersportevenementen naast andere leden van de koninklijke familie, en op de passagiersstoel van zijn open sportwagen.
Volgens zijn biograaf Anthony Holden was zij in dat hele decennium de enige vriendin met wie Charles zich zonder bezwaar in het openbaar liet fotograferen. In oktober 1976 stond de speculatie op scherp: Britse kranten schreven dat een verlovingsaankondiging elk moment kon komen. Dat er in de dagen na haar overlijden opnieuw woorden als soulmate rondgingen, komt rechtstreeks uit die periode. Het is pers van toen, doorgegeven door pers van nu.
Waarom het toch niet doorging
Het liep abrupt af. Een oud-vriend van Sheffield werd door verslaggevers van de News of the World opgespoord en gebracht tot uitspraken over hun eerdere relatie. In een tijd waarin het protocol van de troonopvolger nog een onbesproken bruid verlangde, was dat genoeg om de hele zaak te beëindigen. Niet omdat zij iets had gedaan wat destijds ongewoon was, maar omdat een krant het opschreef.
Daar zit voor mij het ongemakkelijke van dit verhaal. De reden dat Nederland en Engeland deze week haar naam lezen, is een besluit dat vijftig jaar geleden buiten haar om werd genomen, op basis van een regel die inmiddels nergens meer geldt. Ze is haar hele verdere leven de vrouw gebleven die het bijna was.
De halve eeuw daarna
Daarna hield het op. Sheffield verdween uit de publiciteit en heeft zich daar, voor zover bekend, nooit meer in gemengd: geen interviews, geen memoires, geen documentaire waarin ze alsnog haar kant vertelde. Dat is in deze hoek van het nieuws zeldzaam genoeg om te noemen. Wie in de jaren zeventig eenmaal in de buurt van het koningshuis was geweest, kon daar decennialang op teren, en zij deed dat simpelweg niet.
Haar overlijden werd op vrijdag 11 september bekendgemaakt. Wat er nu over haar verschijnt, gaat grotendeels weer over Charles, over Camilla en over wat er in 1976 had kunnen gebeuren. Dat het Britse koningshuis vijftig jaar later nog steeds op die manier over de mensen eromheen wordt verteld, is precies wat ook bij Harry en Meghan telkens weer gebeurt. Het lijkt me een prettiger gedachte om haar te onthouden om die paar weken in Saigon.
