Bijna dertig jaar na de moord op Tupac Shakur is er een straf. Een rechter in Las Vegas veroordeelde oud-bendeleider Duane Davis, bekend als Keffe D, deze week tot veertig jaar tot levenslang. Hij komt de komende veertig jaar niet in aanmerking voor vervroegde vrijlating, en omdat hij nu 63 is, komt dat volgens NU.nl in de praktijk neer op levenslang. Davis heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan.
Het vonnis is het sluitstuk van een van de bekendste onopgeloste zaken uit de Amerikaanse muziekgeschiedenis. Om te snappen waarom het zo lang duurde, en waarom de grootste vraag nog altijd open is, helpt het om de zaak van begin tot eind te volgen.
De avond in Las Vegas, september 1996
Op 7 september 1996 was Tupac in Las Vegas. In het MGM Grand-casino ontstond die avond een vechtpartij tussen zijn gezelschap en Orlando Anderson, een lid van de South Side Compton Crips. Later die avond zat Tupac op de passagiersstoel van een BMW, bestuurd door zijn platenbaas Marion Suge Knight. Bij een stoplicht stopte er een witte Cadillac naast de auto en werd het vuur geopend. Tupac werd vier keer geraakt en overleed zes dagen later. Hij was 25. Knight raakte lichtgewond.
De achtergrond was een conflict tussen twee straatbendes uit Los Angeles. Aan de ene kant de South Side Compton Crips, met Davis als een van de leiders, aan de andere kant Mob Piru, dat in verband werd gebracht met Tupac en zijn label Death Row Records.
Jaren zonder verdachte
Het onderzoek kwam nauwelijks op gang. Op 2 oktober 1996 werd Anderson opgepakt bij een grote actie van de politie in Compton, maar hij werd meteen weer vrijgelaten en nooit aangeklaagd. Hij ontkende iets met de moord te maken te hebben. Op 29 mei 1998 kwam hij zelf om bij een schietpartij in Compton die volgens de politie niets met Tupac te maken had. Hij was 23.
Getuigen werkten weinig mee, en de politie van Las Vegas kreeg later stevige kritiek op hoe het onderzoek was gevoerd. In 2002 schreef de Los Angeles Times na een jaar eigen onderzoek dat Anderson de fatale schoten had gelost. Er volgden theorieën over opdrachtgevers aan de Oostkust, maar een rechtszaak kwam er niet.
Hoe Davis zichzelf in beeld praatte
Het opvallende aan deze zaak is dat de doorbraak niet uit nieuw bewijs kwam, maar uit de mond van Davis zelf. Ik zet de momenten op een rij, want juist die volgorde maakt duidelijk hoe het vonnis tot stand kwam.
- 2009. Davis wordt verhoord in een drugszaak. Onder een afspraak dat zijn woorden niet tegen hem gebruikt mogen worden, vertelt hij de politie wat hij weet over de moord.
- 2018. In de tv-serie Death Row Chronicles van BET zegt Davis dat hij voorin de witte Cadillac zat toen er werd geschoten. De schutter noemt hij niet.
- 17 juni 2019. Zijn memoires Compton Street Legend verschijnen. Daarin beschrijft hij dat hij in de auto zat, het wapen leverde en de aanslag mee organiseerde.
- Juli 2023. De politie van Las Vegas doet een huiszoeking in Henderson, Nevada. De zaak is officieel weer open.
- 29 september 2023. Davis wordt gearresteerd en aangeklaagd voor moord. Op 2 november verklaart hij zich onschuldig. Het OM ziet af van de doodstraf.
- 2024 en 2025. Het proces wordt meerdere keren uitgesteld.
- Augustus 2026. De jury vindt Davis schuldig aan moord met voorbedachte rade.
- Oktober 2026. De rechter legt veertig jaar tot levenslang op.
Davis zelf heeft altijd volgehouden dat hij onschuldig is. Volgens hem heeft hij zijn verhaal in het boek aangedikt om er meer geld mee te verdienen. De rechter ging daar niet in mee en hield hem voor dat hij al drie jaar hetzelfde verhaal vertelt. Volgens het AD zei de rechter dat hij een man niet zomaar bij zijn gezin kan weghalen, zeker niet als die man Tupac Shakur is.
Wat het vonnis wel en niet beantwoordt
Het OM heeft nooit beweerd dat Davis zelf schoot. De jury oordeelde dat hij de moord heeft bedacht en gepland. Volgens zijn eigen verhaal zat de schutter achterin de Cadillac, samen met Anderson en een derde man, terwijl een vierde reed. Alle drie de andere inzittenden zijn inmiddels overleden. Davis was de enige die nog terecht kon staan, en hij is ook de eerste die ooit voor deze moord is vervolgd.
Daarmee blijft de vraag wie de trekker overhaalde officieel onbeantwoord. Ik vind dat het wrange van dit vonnis. Na bijna dertig jaar is er een veroordeling, maar die rust grotendeels op wat een man zelf in interviews en een boek vertelde. Wie hoopte op een volledig verhaal over die avond, krijgt dat niet.
Voor de nalatenschap van Tupac verandert het weinig. Hij geldt nog altijd als een van de invloedrijkste artiesten uit de hiphop, verkocht meer dan 75 miljoen platen en scoorde met nummers als Dear Mama, Changes en California Love. Voor zijn fans betekent het vonnis vooral dat er eindelijk iemand verantwoordelijk is gehouden. Een volledig antwoord op wat er op 7 september 1996 gebeurde, ligt er nog altijd niet.