Op een donderdagavond in februari zat ik aan een keukentafel in Utrecht met drie vrouwen die ik allemaal al meer dan tien jaar ken. Er stond een halve fles wijn op tafel, een schaal met kaas die uit de afval-pluk-kast leek te komen, en twee van ons hadden hun jas nog aan omdat we eigenlijk maar “even” zouden komen. Het werd half twee. We praatten over scheiding, geld, een kind met dyslexie, een vader die net dement was geworden, en op een gegeven moment lagen we te lachen omdat één van ons vertelde hoe ze haar baas had aangesproken in een vergadering met een spinazie tussen haar tand. Toen ik in de auto naar huis reed, dacht ik: dit is wat vriendschap na je dertigste is. Niet vaker, niet makkelijker. Anders, dieper, en — ik durf het bijna te zeggen — beter.
De wiskunde die niemand je uitlegt
Toen ik in mijn twintiger jaren in Leiden studeerde, zag ik mijn vriendinnen drie keer per week. We woonden op fietsafstand, hadden geen kinderen, geen partner met een eigen agenda, geen hond die uit moest, geen schoonouders die “even” langs konden komen. Nu, op mijn 36e, is “even bijpraten” een logistiek project van twee weken. Iedereen heeft een baan, een kind dat ziek wordt, een partner die op zakenreis is, of een ouder die net is gevallen. Ik kan niet meer langs iemand fietsen om koffie te drinken. Ik moet plannen. En in het begin zag ik dat als verlies — alsof we elkaar daardoor minder zouden vinden. Inmiddels denk ik: nee, juist daardoor wordt elke ontmoeting kostbaarder.
Wat ik anders doe sinds twee jaar
Ik stopte met “we moeten weer eens afspreken”. Die zin heeft iemand vermoord. Ik zeg nu meteen een datum: “donderdag de 15e, kom je om half acht?” Negen van de tien keer is het antwoord ja of een tegen-datum. Daarmee plan ik twee keer per maand iets, vooruit in mijn agenda, voor de hele rest van het jaar. Klinkt rigide. Werkt fantastisch. Ik zie mijn beste vriendin Floor sinds we dit doen tien tot twaalf keer per jaar in plaats van drie. En als er iets tussenkomt (en dat gebeurt), schuiven we op naar twee weken later, in plaats van dat het wegzakt in vergetelheid.
De vriendschappen die ik losliet
Dit is het deel dat ik moeilijk vond. Niet elke vriendschap uit mijn 20e overleefde mijn 30e, en dat is oké. Met sommigen voelde elke ontmoeting als water dragen — ik vertelde dingen, zij vertelden dingen, maar er was geen echt contact meer. Wel sentiment, geen substantie. Ik heb daar geen ruzies over gehad, ik ben gewoon gestopt met initiëren. Een paar zijn helemaal verdwenen, een paar zijn nog wel in mijn leven maar als kennissen, en met ééntje is er na drie jaar stilte een prachtig moment geweest waarin we koffie dronken in Haarlem en alles tegelijk weer klikte. Dat laatste is verrassend mooi geweest. Maar ik geloof niet meer dat alle vriendschappen voor altijd zijn. En dat hoeft ook niet. Wat ik wel doe is uitkijken naar wie ik tijd geef — en dat heeft veel te maken met wat ik schreef in leren om nee te zeggen tegen mensen die ik leuk vind.
De nieuwe vrienden die ik onverwacht maakte
Ik dacht dat ik te oud was om nieuwe vrienden te maken. Niet waar. Ik leerde Annemarie kennen op een ouderavond in 2023 omdat ze opmerkte dat ik dezelfde sneakers had als zij. Saskia kwam ik tegen op een fotografie-cursus in Amsterdam, we zaten naast elkaar omdat de tafel scheef stond. Met Jan-Willem dronken we koffie nadat ik bij hem in de straat een auto-deuk had veroorzaakt en kwam binnen om te bekennen — sindsdien zijn we vrienden, ook al is dat nog steeds een raar verhaal om uit te leggen. Dit zijn de paar dingen die volgens mij helpen om als volwassene nieuwe vrienden te maken:
- Ergens komen waar je vaker terugkomt. Eenmalige events leveren weinig op, terugkerende activiteiten wel.
- Het eerste afspraak-initiatief nemen. Hij of zij gaat het meestal niet doen — niet omdat hij of zij niet wil, maar omdat hij of zij ook bang is.
- Concreet zijn: niet “we moeten koffie”, wel “wil je donderdag om elf uur bij de Bagels & Beans?”.
- Niet meteen je hele levensverhaal vertellen. Drie afspraken voor je in de diepte gaat. Dat geeft adem.
Wat me na een avond als die in februari altijd opvalt
Dat vriendschap na je dertigste minder over plezier gaat en meer over getuige zijn van elkaar. We hebben allemaal levens die complexer zijn dan we hadden verwacht. We hebben allemaal momenten gehad die we niemand willen vertellen. En één van de mooiste dingen die ik op deze leeftijd heb leren begrijpen: een vriendin hoeft niet je probleem op te lossen om ervan op de hoogte te zijn. Zij hoeft alleen maar te luisteren, te knikken, en zich in te schenken. Daar gaat het me om. Dat is het verschil tussen de vriendschap die ik op mijn 22e had en die ik nu heb. Toen wilde ik beschermd worden tegen het leven. Nu wil ik er samen middenin staan met iemand.
Tot slot
Heb jij nog vriendschappen uit je jeugd die nog steeds bestaan? Of heb je net als ik geleerd om opnieuw te beginnen op een leeftijd waarop je dacht dat er niets nieuws meer zou komen? Ik ben benieuwd. Ik geloof dat veel meer vrouwen op mijn leeftijd hier nog mee worstelen dan we toegeven. Schrijf me — ik antwoord, ook al duurt het soms een paar dagen omdat het leven nu eenmaal druk is. Maar dat snap je. Dat snap jij beter dan wie ook.
Comments