De eerste week van september is bij ons altijd het moment waarop de was ontspoort. De zomer waarin alles binnen twee uur droog van de lijn kwam is voorbij, de gymtassen komen weer binnen, en opeens hangt er in de bijkeuken een rek met vochtige handdoeken dat er de volgende ochtend nog net zo vochtig bij staat. Dan komt de discussie terug die in elk huishouden gevoerd wordt: gooien we het in de droger, hangen we het binnen, of proberen we het toch buiten tussen twee buien door.
Ik heb daar jarenlang een principekwestie van gemaakt (de droger stond bijna nooit aan) en ik ben daarvan teruggekomen. Niet omdat het goedkoper is, maar omdat de rekening van binnen drogen op een andere plek terechtkomt dan op de energierekening. Wie in een goed geïsoleerd huis vier ladingen was per week binnen te drogen hangt, brengt daar per lading al gauw twee liter water mee naar binnen. Die twee liter gaat ergens heen, en meestal is dat het koudste stukje muur achter de kledingkast.
De drie manieren naast elkaar
Om de vergelijking eerlijk te houden ga ik uit van een gewone lading van ongeveer acht kilo, na een centrifugegang van 1400 toeren, en een stroomprijs van rond de dertig cent per kilowattuur. De bedragen zijn indicaties en geen offerte, want het scheelt sterk hoe vol je machine zit en hoe goed hij centrifugeert.
| Warmtepompdroger | Condens- of luchtafvoerdroger | Droogrek binnen | Buiten aan de lijn | |
|---|---|---|---|---|
| Stroom per lading | 1,5 tot 2 kWh | 3,5 tot 4,5 kWh | geen | geen |
| Kosten per lading | ongeveer 45 tot 60 cent | ongeveer 1,05 tot 1,35 euro | 0 euro direct | 0 euro |
| Tijd tot droog | 2 tot 3,5 uur | 1,5 tot 2,5 uur | 8 tot 24 uur | 2 tot 6 uur bij wind |
| Vocht in huis | geen | geen bij condens, wel warmte | ongeveer 2 liter per lading | geen |
| Slijtage aan textiel | merkbaar bij katoen | het hoogst | nauwelijks | nauwelijks, kleur verbleekt wel |
| Aankoopprijs | 500 tot 900 euro | 250 tot 450 euro | 15 tot 60 euro | lijn en klemmen, enkele euro’s |
| Ruimte nodig | 60 bij 60 centimeter, vast | 60 bij 60 centimeter, vast | opklapbaar, ongeveer 1 vierkante meter | tuin of balkon |
Wat mij aan die tabel het meest opvalt is niet het verschil in centen, maar het verschil in uren. Een droogrek dat vierentwintig uur bezet is, betekent bij drie ladingen per week dat er structureel iets in je huis staat. In een groot huis merk je dat nauwelijks, in een klein huis is dat precies de vierkante meter die je nergens kunt missen. Dat is een van de dingen die je pas doorkrijgt als je met een gezin in een kleiner huis woont dan waar je gezin eigenlijk om vraagt: het gaat niet om de kosten, het gaat om de ruimte die iets inneemt terwijl je wacht.
Waarom binnen drogen duurder is dan het lijkt
Op papier kost een droogrek niets. In de praktijk verdampt al dat water in je woning en moet het er daarna weer uit. Ventileren met een raam op een kier betekent in november dat je warme lucht naar buiten stuurt en koude terugkrijgt, en die moet je opnieuw verwarmen. Zet je een luchtontvochtiger naast het rek, dan gebruikt dat apparaat al snel 200 tot 300 watt gedurende de hele droogtijd, en dan ben je in de buurt van wat een zuinige droger verbruikt zonder dat je iets aan tijd wint.
Doe je geen van beide, dan slaat het vocht neer op de koudste oppervlakken in huis. Dat zie je in een vroeg stadium aan beslagen ruiten in de ochtend en aan een muur die achter een kast klam aanvoelt. Het is een van de weinige huishoudelijke onderwerpen waarover ik echt uitgesproken ben: liever een keer per week de droger aan dan structureel schimmel in de slaapkamer. Bij Milieu Centraal staan de verbruikscijfers per type droger op een rij, en daar valt vooral op hoe groot het gat is tussen een warmtepompmodel en de oudere types.
Wat ik per soort was doe
Handdoeken en beddengoed gaan hier in de droger, zonder twijfel. Ze zijn zwaar, ze nemen op een rek de meeste ruimte in, ze drogen binnen het traagst en ze worden in de droger juist zachter. Sportkleding, alles met elastaan en truien gaan nooit in de droger, want daar zit precies de slijtage die je later terugziet als uitgezakte boorden. Die hangen bij ons op knijperhangers boven het bad, wat ook meteen de plek is waar de deur dicht kan en de ventilatie het hardst loopt. Spijkerbroeken en overhemden hangen buiten zodra het even droog is, want vier uur wind doet meer voor de vouwen dan het strijkijzer.
Een droogrek dat deugt is trouwens een van de weinige huishoudelijke aankopen waarbij ik zou zeggen: koop niet de goedkoopste. De rekken van tien euro bij Action en Blokker zakken na een half jaar door in het midden, waardoor de was tegen elkaar aan komt te hangen en juist niet droogt. Een stevig aluminium of stalen model bij IKEA, Praxis of de huishoudwinkel kost 40 tot 60 euro, heeft draadafstanden waar een handdoek los tussen past, en gaat jaren mee. Knijperhangers en een vouwbaar torenrek voor smalle ruimtes koop je bij dezelfde winkels of bij de betere online huishoudzaak.
Het vergeten onderdeel: de centrifuge
De goedkoopste manier om sneller droge was te hebben zit niet in het drogen maar in het stadium ervoor. Elke stap omhoog in het toerental haalt meetbaar meer water uit het textiel, en dat water hoef je daarna niet te verdampen. Wie op 1000 toeren centrifugeert en overstapt naar 1400, ziet de droogtijd op een rek met uren teruglopen en het drogerprogramma korter worden. Dat is bij ons de aanpassing geweest met het meeste effect, meer dan welke keuze tussen rek en droger ook.
Draait je machine hard maar blijft de was toch muf ruiken, dan zit het probleem niet in de droogmethode. Dan zit er biofilm in de trommel of het rubber, en dat los je op met een onderhoudsprogramma en een schone deurrand, iets wat ik eerder bij een muffe wasmachine uitgebreid heb uitgezocht. Was die al met een luchtje uit de trommel komt, wordt op geen enkel rek en in geen enkele droger alsnog fris.
Waar ik uiteindelijk op uitkom
De eerlijke conclusie is dat er geen winnaar is, maar wel een verdeling die werkt. Buiten drogen als het kan, en in september kan dat vaker dan je denkt zolang je ‘s ochtends kijkt in plaats van ‘s middags. De droger voor het zware werk en voor de dagen dat er geen ruimte is. En het rek voor alles wat te kwetsbaar is voor de trommel, mits het rek in een ruimte staat waar de lucht doorstroomt en niet midden in de woonkamer.
Wat ik heb losgelaten is het idee dat de droger een luxe is waar je je een beetje voor moet schamen. Een apparaat dat vijftig cent per lading kost en je een dag ruimte en gedoe scheelt, hoort thuis in hetzelfde rijtje als de vaatwasser: niet spannend, wel het verschil tussen een huishouden dat loopt en een huishouden dat achterstand oploopt. Dat rijtje apparaten waar je stilletjes niet zonder kunt is bij ons de afgelopen jaren korter geworden, maar de droger is er niet uit verdwenen.
