Hoe ik mijn werk-privébalans terugvond na een drukke periode

Ergens in februari realiseerde ik me dat ik al een paar weken in de woonkamer in slaap viel rond een uur of negen. Met mijn laptop nog open, een vergeten kop kruidenthee naast me, en de tv die zacht aanstond zonder dat iemand keek. Niet een keer. Een week of drie achter elkaar.

Dat was het moment dat ik wist: ik ben de balans kwijt. En het is op een manier kwijtgeraakt dat ik niet meer precies wist wanneer hij eigenlijk weg was.

Hoe het begon (zonder dat ik het door had)

Het rare van een verstoorde werk-privébalans is dat je het niet ziet aankomen. Bij mij begon het ongeveer in november, toen ik een paar projecten tegelijk aannam omdat ze allemaal “niet zo veel werk” zouden zijn. Spoiler: alle drie waren niet zo veel werk, maar bij elkaar opgeteld waren ze opeens fulltime werk plus.

Ik werkte ‘s avonds door als de kinderen op bed lagen, ik checkte mijn mail in de keuken terwijl de aardappels stonden te koken, en in het weekend zat ik op de bank met een laptop in plaats van met een boek. Eén keer betrapte mijn dochter me erop dat ik tijdens haar verhaal over school zat te scrollen. Ze zei: “Mama, je luistert niet.” En ze had gelijk.

Het moment dat ik nee zei

De doorbraak kwam op een doodgewone donderdag. Ik kreeg een mail voor een nieuw klusje dat eigenlijk fantastisch klonk, en ik zat een uur naar mijn agenda te kijken. Op een gegeven moment zei ik hardop tegen mezelf: “Dit gaat niet meer.” Niet dramatisch. Gewoon vaststelling. En toen heb ik die mail beantwoord met: “Nu even niet.”

Dat was eng. Ik ben freelancer en in mijn hoofd zit nog altijd het ideetje dat elk werk dat je afslaat misschien wel het laatste werk was dat je ooit kreeg aangeboden. Maar ik wist dat als ik ja had gezegd, ik nog drie maanden in de auto-pilot zou doorgaan. Dus nee. En daarna een uurtje op de bank zitten en denken: oké, en nu?

Wat ik concreet heb veranderd

Ik wil niet doen alsof ik daarna een geweldig systeem heb opgezet. Ik ben geen productiviteits-expert. Maar er zijn een paar dingen die echt verschil hebben gemaakt:

• Ik heb mijn werkmail van mijn telefoon gehaald. Pijnlijk in het begin, een week later vergat ik dat ik hem ooit had.
• Vanaf 17:30 is mijn laptop dicht. Hij blijft dicht. Ook als ik denk dat ik “nog even iets” wil afmaken.
• Op woensdag werk ik niet. Punt. Ik heb dat met mezelf afgesproken en met klanten gecommuniceerd. Niemand heeft daar problemen mee gehad. Niemand.
• Zondagochtend is voor het gezin. Geen telefoon, geen mailbox, geen “even kijken of er iets dringends is”.

Wat er gebeurde toen ik dat deed

Het eerste wat opviel: niets stortte in. Geen klant die boos werd omdat ik niet binnen het uur reageerde. Geen project dat misging omdat ik ‘s avonds niet meer doorwerkte. Dat is wel iets waar je achter komt: het belang dat je dacht te hebben is vooral een belang dat je jezelf hebt aangepraat.

Het tweede: ik begon weer foto’s te maken. Niet voor werk, gewoon. De kinderen in de tuin, mijn man met een mok in zijn handen, het licht door het keukenraam op zaterdagochtend. Ik had vergeten hoezeer mij dat oplaadt. Het is iets waar ik ook over schreef toen ik begon met leren fotograferen met mijn telefoon, maar het terugvinden van die plezierigheid voelde echt als thuiskomen.

Dat gevoel dat het weer klopt

Ik wil niet doen alsof het allemaal nu weer perfect is. Ik val niet meer ‘s avonds om negen uur in slaap, maar er zijn nog weken waarin ik te veel doe. Het verschil is dat ik het nu eerder zie, en eerder ingrijp. Vroeger gleed ik er weken in voor ik het door had. Nu merk ik het na drie of vier dagen. Dat is winst.

En ik ben er ook achter gekomen dat werk-privébalans niet betekent dat alles in een mooi 50/50 schaaltje zit. Soms is het 70/30 omdat er een project loopt. Soms is het andersom omdat een kind ziek is of de zomervakantie begint. Het gaat er meer om dat je beide kanten ziet, dat je merkt wanneer een kant te lang te zwaar weegt, en dat je dan iets doet voordat de balans omslaat.

Wat ik nu weet

Het belangrijkste dat ik heb geleerd is misschien wel het minst spectaculaire: er gebeurt niets als je een mail pas morgenvroeg beantwoordt. En als er wel iets gebeurt, was die mail waarschijnlijk niet voor jou bedoeld. De wereld draait door als ik ‘s avonds op de bank zit te lezen in plaats van te werken. Sterker nog, hij draait beter, want ik ben de volgende dag echt aanwezig.

Een drukke periode komt iedereen wel eens tegen. Maar als hij maanden duurt, is het geen drukke periode meer. Dan is het je leven aan het worden. En dat is precies het moment om er iets aan te doen.

Heb jij zoiets ook ooit meegemaakt — dat je er pas achter kwam dat je over je grens zat toen je er al een hele tijd overheen was? Ik hoor het graag.