Vakantie met de auto naar Schotland: dit is wat ik leerde

Vorig jaar zomer reden we vanuit Nederland naar Schotland. Met twee kinderen, één auto, en een planning die ik vooraf glunderend op een Pinterest-vergelijkbare manier had uitgewerkt en die binnen drie dagen volledig uit elkaar viel. We kwamen terug met zonverbrande schouders (in Schotland, ja), een veranderd beeld van wat een goede vakantie is, en een verlangen om volgend jaar terug te gaan. Hier deel ik wat ik leerde, niet om iemand een reis aan te raden of af te raden, maar omdat ik denk dat een paar dingen handig zijn als jij ook overweegt om met de auto die kant op te gaan.

Eerst even het waarom: we wilden geen vliegtuig, ik had geen zin om met twee kinderen door een drukke luchthaven, en mijn partner had zin om te rijden. Schotland leek precies ver genoeg om een avontuur te zijn en dichtbij genoeg om niet idioot. Dat klopte beide, met een paar mitsen.

De ferry was niet wat we hadden verwacht (in goede zin)

We zijn vanuit IJmuiden naar Newcastle gevaren met de nachtboot. Ik had me dat voorgesteld als een lange, saaie tocht waar je gewoon doorheen moest. Wat het werd: een soort minivakantie binnen de vakantie. De kinderen vonden het schip ongelofelijk spannend, we aten samen in een restaurant met uitzicht op zee, en ‘s nachts sliep iedereen verbluffend goed in de hut. Ik was zelfs bijna teleurgesteld toen we ‘s ochtends aankwamen.

Wat ik wel zou aanraden: boek een hut, niet alleen een stoel. Vooral met kinderen is dat het verschil tussen aankomen-met-energie en aankomen-met-een-kreet. En neem koffie en water mee aan boord, want de prijzen aan boord zijn waar je voor gewaarschuwd wilt zijn.

Schotse wegen zijn anders, en dat is geen overdrijving

Ik dacht dat ik wist wat smalle wegen waren. Ik wist dat niet. In de Highlands zijn er weggetjes waar het hek aan beide kanten letterlijk je auto raakt als je niet oplet. Er zijn passing places (uitwijkstroken) waar je elke paar honderd meter even moet stoppen om iemand voorbij te laten. En soms moet je gewoon achteruit een heel stuk terug omdat er een tegenligger uit een bocht komt.

Mijn partner reed alles, dat was de afspraak vooraf, en hij vond het heerlijk. Ik vond het, om eerlijk te zijn, in het begin doodeng. Op dag drie merkte ik dat ik ontspande. Op dag vijf reed ik zelf een stuk. Wat hielp: rustig, veel pauzes, en accepteren dat een afstand die op de kaart een uur lijkt in werkelijkheid drie uur kost. Ik schreef vooraf in mijn checklist voor de autoreis al dat je marges moet inbouwen, maar in Schotland moet je daar bovenop nog een halve dag aan toevoegen.

Het weer is een persoonlijkheid, geen weersverwachting

“Vier seizoenen in één dag” is een cliché dat in Schotland gewoon klopt. We hebben in één middag zon, hagel, mist en regenboog gehad. Letterlijk in die volgorde, in 90 minuten. Mijn jongste vond het fantastisch, ik moest ergens omschakelen van plannen-met-weer naar gewoon-mee-bewegen.

Wat we leerden: kleed iedereen in laagjes, ook op de zonnige dagen. Een dunne fleece, een goede regenjas, en stevige schoenen. En neem altijd, áltijd, droge sokken mee in je dagrugzak. Dat klinkt alsof het uit een handboek komt, maar je gelooft niet hoe vaak we het gebruikten. Drie van de tien dagen waren onder de tien graden in augustus, en zeven van de tien begonnen met zon en eindigden met regen. Schotland is geen plek waar je naartoe gaat voor het weer, en als je dat van tevoren accepteert, krijg je een mooie vakantie.

Wat we onthouden, en wat ik anders zou doen

De mooiste dagen waren niet de geplande. Een ochtend bij Loch Maree waar we toevallig stopten omdat een van de kinderen plassen moest. Een gesprek met een oudere meneer op een veerboot die ons vertelde over zijn jeugd. Een avond in een pub in Pitlochry waar de kinderen, tegen al mijn verwachtingen in, bij de open haard in slaap vielen op de bank terwijl wij gewoon aten. Ik schaam me een beetje dat ik vooraf zo’n strakke planning had, want het beste kwam buiten die planning om.

Een paar dingen die ik volgende keer anders doe:

• Een dag minder reizen, een dag meer op één plek blijven
• Vanaf het begin accepteren dat de auto-tijd langer is dan de kaart suggereert
• Een papieren wegenkaart meenemen, omdat het mobiele bereik in de Highlands soms gewoon weg is
• Eerder boeken, vooral kleine B&B’s, want die zaten in augustus écht vol
• Een dag van tevoren al de boodschappen voor de eerste dag doen, want kleine dorpen hebben kleine winkels met andere openingstijden dan je verwacht

Was Schotland een vakantie om over te schrijven? Ja. Was het een vakantie waar ik mij echt heb ontspannen? Ook ja, maar pas vanaf dag vier. De eerste drie dagen was ik aan het schipperen tussen mijn planning en de realiteit, en pas toen ik de planning losliet werd het echt mooi. Misschien is dat wel de belangrijkste les: hoe verder je rijdt, hoe meer je moet loslaten wat je dacht dat het zou worden.

Ben jij wel eens met de auto naar Schotland geweest, of zit het op je verlanglijst? Ik ben benieuwd of je herkent wat ik schreef, of dat jouw ervaring totaal anders was.