Mijn beste vriendin uit mijn studietijd woont sinds vijf jaar in Vancouver. Negen uur tijdsverschil, een grote oceaan, en de bijbehorende prijs van een vliegticket ertussen. Toen ze ging was ik er een week ziek van. Niet drama-ziek, gewoon dat zware gevoel dat je krijgt als iemand uit je dagelijkse blikveld verdwijnt. Vijf jaar later zijn we nog steeds beste vriendinnen, en eerlijk gezegd weet ik soms beter wat er bij haar speelt dan bij vriendinnen die hier om de hoek wonen. Hoe dat kan? Daar denk ik veel over na.
Vriendschap op afstand is iets aparts. Het lijkt makkelijker omdat technologie zogenaamd “alles dichtbij brengt”. Maar in de praktijk is het juist het tegenovergestelde: je moet er bewust werk in stoppen, anders dooft het uit. Hier is wat ik ondertussen geleerd heb.
Klein en regelmatig wint van groot en zeldzaam
Voor ik dit echt snapte deed ik het andersom. Eens in de drie maanden een lang gesprek van anderhalf uur waar we bijgeparkt waren. Dat voelde “goed” maar tussendoor wisten we niks van elkaar. Tegenwoordig sturen we korte spraakberichten. Vaak per dag. “Net buiten gezet, het is hier ineens herfst.” “Sorry pootje van mijn dochter, geen tijd nu, morgen meer.” Het is bijna een soort dagboek dat we naar elkaar opnemen.
Het rare effect is dat we daardoor nu meer in elkaars dagelijkse leven zitten dan toen ze nog twee straten verderop woonde. Want ook dáár zagen we elkaar niet elke dag. Het ging om losse koffies, dat was niet meer.
Tijdsverschil als bondgenoot
Ik dacht altijd dat tijdsverschil een probleem was. Negen uur is veel. Maar het bleek ook precies de reden dat het werkt. Zij stuurt me ‘s avonds een berichtje (haar avond), ik hoor ‘m in de ochtend (mijn ochtend), en stuur dan iets terug terwijl zij slaapt. Tegen de tijd dat ze opstaat heeft ze mijn ochtend in haar inbox. Het is bijna een briefwisseling, alleen dan met audio.
Wat we proberen te vermijden:
- Eindeloze chats vol stickers en geen inhoud
- Lange afspraken inplannen die toch weer worden afgezegd
- Vergelijken hoe ons leven nu loopt (dat is voor allebei onhandig)
- Het gevoel dat we elkaar bij moeten praten op alles
- Doen alsof we hetzelfde leven leiden, want dat is gewoon niet zo
Het hoeft niet eerlijk te zijn
Dit was een rare ontdekking voor mij. Soms stuur ik haar drie berichten en hoor ik twee dagen niks. Soms stuurt zij vijf berichten en heb ik geen tijd. Vroeger zou ik me daar druk om hebben gemaakt: had ik haar beledigd, was ze boos, had ze me wel nodig. Inmiddels weet ik: nee. We zitten allebei in een leven waarin dat niet helemaal lekker uitkomt. En dat is oké. Wij zijn geen relatie waar je elke avond samen op de bank zit. Wij zijn iets anders, en daar gelden andere regels voor.
Een paar maanden geleden waren we beiden zo druk dat we drie weken niets van elkaar hoorden. En toen we elkaar weer spraken was het alsof er niks was gebeurd. Geen verwijten, geen “waar zat je”, gewoon doorgaan waar we gebleven waren. Dat is voor mij een hele bevrijdende vorm van vriendschap. Ik schreef hier eerder over in het stukje over vriendschappen na je dertigste, want dit hele patroon zie ik ook bij vriendinnen die wel dichtbij wonen.
Eén keer per jaar in real life, dat moet
Wat ik wel essentieel vind: minimaal één keer per jaar moet het echt. In dezelfde kamer, met dezelfde koffie, met dezelfde tijdzone. Wij doen dat in de zomer, dan komt ze terug naar Nederland voor familie en zien wij elkaar voor minstens een paar dagen. Soms een lang weekend ergens, soms gewoon hier thuis op mijn keukenkruk.
De spraakberichten doen veel, maar ze vervangen niet alles. Er is iets onmiskenbaars aan samen in een ruimte zijn. Hoe iemand zit, kijkt, lacht om iets wat aan de andere kant van het raam gebeurt. Daar maak je nieuwe herinneringen mee, en die voeden weer het volgende jaar aan spraakberichten.
Geen schuld, alleen liefde
Het belangrijkste dat ik heb meegenomen: vriendschap op afstand werkt alleen als je het schuldloos doet. Geen “je belde alweer niet”. Geen “je was er niet bij toen”. Geen heimelijk bijhouden wie wat heeft gedaan. Want jullie zitten in twee verschillende landen, twee verschillende levens, twee verschillende doses werk en zorgen. Dat is gewoon zo. En dan is vriendschap iets wat je vrij wil houden van obligaties.
Mijn vriendin in Vancouver is geen zorg geworden de afgelopen vijf jaar. Ze is een soort verre maan die me het gevoel geeft dat een groter leven mogelijk is. Soms denk ik aan haar als ik even niet weet hoe ik moet kiezen, en weet ik wat zij zou zeggen. En soms denkt zij aan mij in haar kantoor in Vancouver, op die heel andere klok. Dat we daar allebei mee leven, is voor mij eigenlijk best mooi. Veel mooier dan ik vroeger dacht dat lange-afstand-vriendschap zou kunnen zijn.
Comments