De ochtend dat onze keukenwerkbank werd geplaatst, lag ik op de bank in de woonkamer met een verkoudheid die uit een tekenfilm leek. De timmerman keek naar mij, ik keek terug, en zei: “Doet u maar.” Drie uur later zat ik op die nieuwe werkbank, in mijn pyjama, met een glas water, en wist ik dat het ding nooit meer weg zou gaan. Het was niet liefde op het eerste gezicht. Het was, op de een of andere manier, een soort thuiskomen op iets wat ik nog niet eens kende.
Een keukenwerkbank — of keukeneiland, hoe je ‘m noemt is een gevoelskwestie — is in ons huis het hart geworden. Niet de bank in de woonkamer. Niet de eettafel. Maar dit ene blok in het midden van de keuken, waar alles bij elkaar komt.
Waarom we ‘m überhaupt wilden
Ik wilde ‘m vooral om praktische redenen. We hadden te weinig werkblad in onze oude keuken. Snijden, kneden, kletsen, het lukte niet allemaal. En ik kookte vaak met mijn rug naar de kinderen toe, wat in een huis met twee jonge kinderen niet zo lekker werkt. Als ik me omdraaide klom mijn jongste in een kruk en wist ik niet of ik gillen of lachen moest.
Met de werkbank kan ik nu staan met mijn gezicht naar de kamer. Mijn dochter zit aan de andere kant te tekenen op een groot vel papier. Mijn zoon kruipt op een kruk en kletst over zijn dag. Ik snij, hak, roer, en zie iedereen tegelijkertijd. Dat klinkt onbenullig maar het verandert hoe je in je eigen huis aanwezig bent.
Het is een meubel, geen eiland
Een ding waar ik tegenaan liep tijdens het ontwerpen is dat veel mensen automatisch denken: keukeneiland gelijk eilandvormig blok met aanrechtblad en kookplaat. Ik wilde niet kookplaat erop, want koken op een eiland betekent dampkap eboven, en die afzuiging midden in de kamer is bouwkundig een heel ander verhaal. Plus dat ik gewoon niet hou van koken met mijn pannen op ooghoogte voor iedereen die binnenkomt.
Bij ons is het dus echt een werkbank. Een groot blok in het midden, met een mooi blad van eikenhout, twee laden, en ruimte voor vier krukken aan de eetkant. Het kookwerk doe ik aan het muurzijde-aanrecht. Het samenzijn-werk gebeurt aan de bank.
Wat er bij ons aan de bank gebeurt
Ik dacht eerst dat het vooral een keukenmeubel zou worden. Maar de bank doet veel meer dingen. Een paar voorbeelden uit een gewone week:
- Ontbijten, alle vier, met de kinderen op kruk en wij staand aan de overkant
- Huiswerk maken terwijl ik kook (een gigantisch meevallend ding)
- Werken aan mijn laptop op een rustige zaterdagochtend
- Cadeaus inpakken in december zonder de eettafel te bezetten
- Vriendinnen die langskomen voor een wijntje en aan de bank gaan zitten
Het materiaal maakt heel veel uit
We hebben een tijdje gewikt en gewogen over het blad. Composiet was praktisch. Marmer was mooi maar ik kreeg paniekaanvallen bij het idee van rode wijn erop. Roestvrij staal voelde te restaurant-achtig voor ons huis. Uiteindelijk koos ik voor massief eiken, geolied. Voor de meeste mensen klinkt dat als een onpraktische keuze. En eerlijk gezegd: in het begin maakte ik me ook zorgen.
Maar ik heb gemerkt dat dat blad ouder wordt op een manier die mij bevalt. Krasjes, watervlekken, een brandvlek van een pan die ik niet onder had moeten zetten, het hoort er bij. Twee keer per jaar oliën we ‘m en dan ziet hij er weer mooi uit. Niet perfect, maar wel echt. Dat past bij hoe we dit huis bewonen.
Ik heb hier een paar gedachtes over geschreven in mijn stukje over rustige kleuren in een interieur, want het hout van de werkbank is een van de ankers waar ons hele kleurenschema omheen draait.
Niet voor iedere keuken, en dat is oké
Een keukenwerkbank werkt niet in elke ruimte. Je hebt loopruimte nodig aan alle kanten — minimaal honderd centimeter aan elke zijde, anders is het echt klem. In een smalle keuken doet een werkbank meer kwaad dan goed. Ik vertel dit specifiek omdat ik zoveel mensen op Instagram er foto’s van zie posten met een werkbank in een keuken waar ‘m eigenlijk niet past, en je voelt dat de keuken kleiner is geworden door iets dat ‘m groter had moeten maken.
Bij ons werkt het omdat onze keuken open verbonden is met de eethoek. De werkbank vormt de scheiding zonder een muur te zijn. Aan de keukenzijde gebeurt het koken. Aan de overkant gebeurt het samen-zijn. En als je halverwege staat, zit je in beide werelden tegelijk. Dat is precies waar ik wilde zijn als moeder en als kookster en als gastvrouw en als gewoon iemand die thuis is.
Het is meer dan een meubel
Drie jaar verder zit ik nog regelmatig in mijn eentje aan die bank, vroeg op zaterdagmorgen, met koffie. Iedereen slaapt nog. Ik leun met mijn ellebogen op het hout, kijk de keuken in, en weet: hier ga ik over twintig jaar nog wel eens denken aan hoe ze ooit kleuters waren. Hier hebben wij hen vragen zien stellen, hebben we ruzies gehad, en zijn we tot afspraken gekomen. Hier wordt taart gegeten op verjaardagen. Hier komen vrienden binnen die hun jas nog niet uit hebben.
Het is een blok hout met twee laden. Maar het is ook een soort scharnierpunt van ons gezinsleven. En dat had ik echt niet bedacht op die ochtend dat de timmerman ‘m kwam plaatsen en ik in mijn pyjama op de bank lag.
Comments